Een zee van boeken en ik ben het strand ...

23 August, 2016

Van Oorschot: leesplezier op zijn best

23.8.16 Posted by Boekenliefhebber , No comments
Een liefde voor literatuur, een zakelijk instinct (dat hij al bewees als colporteur maar ook met zijn royale 'ontslag'vergoeding bij Querido tijdens de Tweede Wereldoorlog, gevolgd door het slinkse subsidieslorpen - blijkbaar dankzij enkele goede contacten, gesmeed in ideologische verwantschap), een turbulent liefdes- en familieleven: Van Oorschot heeft in Arjen Fortuin een prachtige biograaf gevonden - want het komt allemaal aan bod.

Zou er ook een andere biografie kunnen geschreven worden? Waarschijnlijk wel. Om de spankracht te behouden lijkt de auteur hier en daar vast te houden aan zekere premisses die bevestigd worden, zoals al eerder aangehaald in mijn tussentijdse impressies: de melancholie, de nachtelijke overpeinzingen van een uitgever - sentiment. Maar ook: de daadkracht, de voortvarendheid. Fortuin had ook een iets zakelijker invalshoek kunnen kiezen, zoals ik ergens las in een bespreking die vooral het boek prees als een familiekroniek. Dat had gekund, maar had ook een ander boek opgeleverd - laat dit toch maar fantastisch zijn. En: de nieuwsgierigheid wordt gewekt bij de lezer, dat die dan zelf maar een beetje op onderzoek trekt  ... Ik alvast zoek nu in lijstjes van literaire talenten vergeefs naar het lemma 'uitgeverij'. Welk een mooi verhaal is daar toch te vertellen! Dat uitgeverij Van Oorschot pas een begin maakte na WOII is geen reden om deze bio - zoals Matthijs van Nieuwkerk - te limiteren tot 'een geschiedenis van de naoorlogse literatuur' - want de aanloop naar WO II met de botsende ideologieën, de loerende gevaren, en vooral ook: de bevreemdende Tweede Wereldoorlog zelf (met Verwalters, de Duitsers die pogen via cultuur de volksaard te beïnvloeden, enz.) komt toch ook degelijk aan bod. Bijna had ik 'ruimschoots' geschreven - dat nu ook weer niet, maar ook hier: de nieuwsgierigheid wordt geprikkeld op een manier die bijna onhoudbaar blijkt. Welk een machinerieën toch, welk een vreemd samenspel van moord, collaboratie, verzet, ... en dan dat papier daartussen: die impact van het geschreven woord.

Trakteer uzelf op dit boek mensen: het snijdt diep, ik dacht bij de laatste pagina's: maar neen toch! Niet sterven beste Van Oorschot! Dat is veel te vroeg ... Het is genieten. Ergens las ik ook een citaat uit een brief waarin Reve geduid werd als: 'niet een man van gevoelens, maar van gewaarwordingen' (misschien niet in deze bewoordingen). Kijk, als je zo'n onderscheid op een plateautje gepresenteerd krijgt dan denk je toch: dit is echt parelduiken, dit is wonderbaarlijke zinnetjes onttrekken aan het duister van de geschiedenis. Dit is waar het allemaal om draait. Vele malen hulde dus: dit is leesplezier op zijn best.

20 August, 2016

Van Oorschot: publiek en privé

20.8.16 Posted by Boekenliefhebber , No comments
Oeps, nu verschoot ik wel even. Terwijl de zowat laatste honderd gelezen pagina's vooral een beeld schetsten van een eerder vermoeide (nooit moedeloze) Van Oorschot, op de proef gesteld door ziekte, de dood van zijn vrouw Hillie, de moeizame relaties met zijn redacteuren en schrijvers, nam ik even een voorschot op de foto's enkele pagina's verder en wat bleek: daar was een levenskrachtige man te zien, met intelligente oogjes. Wil dit zeggen dat die selectie uit zijn brieven en nachtelijke gesprekken de waarheid onrecht aandoet? Neen - natuurlijk niet. Die is onthullend, maar niet ontluisterend - het lijkt me dat de biograaf wel degelijk recht doet aan deze persoonlijkheid, een aanvulling biedt op een zogenaamd publiek personage waarvan hij misschien iets te makkelijk veronderstelt dat het gekend is. De veelzijdigheid blijft intact (en de foto's na 1980 laten inderdaad een koelere blik zien).

Het doet mijn gedachten even afdwalen naar die veronderstelde tweespalt publiek personage/privé-persoon die door socio-, psycho- en andere -logen in deze digitale tijden geduid wordt als een risico voor jongeren en minder jongeren: het metsen van een imago middels digitale aanwezigheidspolitiek, een persoonlijkheidsbuilding die niet strookt met de zogenaamde waarheid. Maar is die digitale component per definitie de vermomming? Ik lees - voorbij de glitter en photoshop - ook veel moois en persoonlijks op dit internet - het equivalent van de ontboezemingen op papier van Van Oorschot. En is het niet zo dat de werkvloer nog altijd het grootste schouwtoneel is? Waar mensen een rol spelen en aan hun imago werken terwijl je er bijstaat? Virtueel, vermeend werkelijk, publiek, privé: ik denk dat we er gerust mogen van uitgaan dat de waarheid van de menselijke constructie schuilt in het eeuwige kantelen van boven- en onderbouw, van schoonheid en lelijkheid. En dat we er verbazend goed in slagen om die kantelbeweging te onttrekken aan de priemende oogjes van onze medemens.

09 August, 2016

Wat een geluk - ik erger me weer dood aan alles en iedereen

9.8.16 Posted by Boekenliefhebber , No comments
Welk een genoeglijke uurtjes heb ik tot nu toe al beleefd aan de biografie van Geert van Oorschot. Er zit vaart in, er passeert een hele reeks dode schrijvers/dichters/redacteurs/recensenten de revue waarvan je denkt: allemaal aanzetten tot wederom waarschijnlijk wonderlijke biografieën - het is gespekt met zo mag ik verhopen waarheidskundige details (dat is welzeker, auteur/biograaf Arjen Fortuin tekent hier voor een titanenwerk) en vooral ook: er wordt - althans in deze fase van het boek, zo ongeveer middenin - kwistig rondgestrooid met citaten van de uitgever zelve uit brieven en telegrammen allerhande (het telegram! ik hing gisteren anderhalf uur aan de lijn van een ouderwetse telefoon - ik kan alleen maar hopen dat deze beeldcultuur-jeugd dat genoegen op een dag ook nog eens mag smaken). Het is een boek zonder maren die zich opwerpen, twijfels of ongerijmdheden die zich in het riet zouden verbergen. Het is bovenal een inspirerend boek.

Maar kom, voor zij die graag 'maren': de biograaf maakt door het belichten van bepaalde fasen en contacten (en soms expliciete terzijdes) natuurlijk een keuze: als hij daarbij patronen ontwaart (Van Oorschot als ruziemaker, als op de kleintjes lettende commerçant, als ... ) dan zou je weleens kunnen durven denken: echt? echt? Selecteren is ook propageren - maar zoals gezegd: ik neem aan dat deze keuzes niet uit de lucht komen vallen / al ontbreekt er dan ook wat vergelijkingsmateriaal (hoe zat dat bij andere uitgevers? hoe was die hun relatie met hun poulains, dichters, schrijvers?) Maar dat is maar een kleine maar, geen bezwaar om ongestoord te kunnen genieten van dit boek - mooi uitgegeven bovendien, al zou ik weleens willen weten op welk papier het nu is gedrukt.

Het fijne aan dit boek - althans, zoals ik het nu ervaar - is niet hoe Geert van Oorschot tot leven wordt geroepen - al zijn de citaten zoals gezegd wel een cadeautje van over het graf, ze geven inzage in temperament en strategie van een man die hoewel gedreven toch ook blijkbaar regelmatig redelijk 'stoemelings' succes oogstte. Het is eerder hoe er ook iets van zijn geest in de lezer lijkt te varen. Passie, gedrevenheid, voortvarendheid, durf. Maar ook: ergernis. En zodoende kan ik alleen maar met de grootste vreugde constateren dat ook ik opnieuw mijn ergernis terug heb. Ik erger me weer dood aan alles en iedereen, niet het minst aan mezelf. En welk een prachtcadeau is dat! Want door praktische modaliteiten en welwillende liefdesomstandigheden leek ik de laatste maanden wel meer dood dan levend. Maar dank god - of Fortuin of Van Oorschot - dus voor dit boek. Want is het niet bij een bijkanse regelmaat van ongeveer elke pagina dat ik denk: het verleden is springlevend, hoezeer toch zijn bedenkingen, oprispingen en kanttekeningen over macht en onmacht van literatuur van alle tijden.

Hoe Van Oorschot halsstarrig probeert een goed tijdschrift uit te geven (geniaal toch, zo'n satelliet rond een uitgeverij om te wegen op het publieke debat - vandaag reiken de ambities niet verder dan de omzet en het aankopen van wat kutkunst). Zo'n Hermans die verzucht dat het tijdschrift in kwestie geen aandacht heeft voor de actuele literaire ontwikkelingen (wat zouden die ontwikkelingen van vandaag dan wel mogen wezen, vraag ik me af). Hoe de uitgever zich ergert aan slappe literaire kost en lamlendige positioneringen ... Ik leef op bij zoveel voortvarendheid, bezieling, energie. Het is een misprijzen dat bij Van Oorschot altijd gepaard gaat met de hoop op beterschap.

En zo dwaal ik tijdens het lezen af in mijn eigen geestesbibliotheek van ongerijmdheden. Bekijk die dorheid die ons tegenwoordig overspoelt - zo van die gesubsidieerde 'wat nemen we onszelf toch ernstig' literaire magazines waar je met de beste wil van de wereld geen leven in kan schoppen. Zo van die in de publieke ruimte oprijzende figuren die je eigenlijk gewoon in een pennenzak kan steken: ze hebben dezelfde goede opleiding gehad, ze lezen dezelfde boeken, ze gaan naar dezelfde conferenties, en ze vertellen dezelfde lauwe prut - zelfs hun vertelstramienen zijn aan elkaar ontleend. Zo van die columnisten die zich druk maken over het kapitalisme in een kapitalistisch medium - op hun bananenschillen stormen ze de berg af - maar zeg hun niet dat het richting ravijn is. Het is een zichzelf repeterende draaikolk die me alleen nog maar doet kokhalzen. En terwijl ik bijna stik in mijn ergernis, voel ik me zo ook weer wat vrijuit ademen. Een politiek geworteld magazine met literaire bijdragen! Waarom zou het ook vandaag niet kunnen? Ik zie bijvoorbeeld vrucht in een communisme light (Van Oorschot draait zich om in zijn graf): kapitalistische uitwassen behoeven correcties, en daarmee val je heus niet het hele systeem aan. Armoede, overbevolking en hoge huurprijzen: het zijn serieuze onderwerpen die licht kunnen gebracht worden. Het zijn onderwerpen die door de schrijvers van vandaag vakkundig vermeden worden, omdat ze er gewoon geen weet van hebben, niet willen doorgaan voor een zeur (iedereen weet/kent het al) of zich vooral politiek neutraal willen positioneren. Kortom: het zijn onderwerpen die voor het rapen liggen, ze wachten alleen nog op de juiste schrijver(s).

06 June, 2016

29 May, 2016

routine

29.5.16 Posted by Boekenliefhebber No comments
Enerzijds: mijn groeiende hang naar routine, anderzijds: het besef dat bepaalde routines niet zo gezond zijn. Een mogelijke oplossing zal toch in studeren liggen: nieuwe kennis, nieuwe inzichten, de herintroductie van een lenige geest en het vermogen open te staan voor het onbekende. Een beetje rationaliteit ook, een andere manier om de tijd die me rest redelijk planmatig te ontginnen. (en laat ons het lichaam niet vergeten). Zodoende nu een beetje wankel, tussen deadlines, verplichtingen en recuperatie in. Ik weet niet of die energiedrainages, ik lijk wel te lekken, ook de lectuur beïnvloeden. Waarschijnlijk wel - en zo zag ik dat boek Misschien Esther veranderen in een geschiedenisles. Nog steeds boeiend, maar nou ja, klassieker. Al zijn er natuurlijk die zinnen die je weer even bij de les brengen ("Toen ik zeventien was, liet ik een kopje vallen, en mijn tante Lida, die me door die onhandigheid waarnam op haar levensoppervlak, zei, jij bent net als Ljolja." p. 168). Het blijft een schitterend boek natuurlijk, mijn instelling is anders.

Ook dat andere boek Plotseling Liefde van Aharon Appelfeld is in een minder spannende fase beland. Ik bedoel: al snel gaf ik me rekenschap van de wel zeer traditionele verhoudingen (de dienstmeid en de heer op leeftijd), en ook hier werd de geschiedenisles prominenter. Een beetje herhaling ook - de woorden en het papier - de betovering van de onmacht maakt plaats voor het eerder sec neerpennen van de waarheid of de versie zoals die zich in het geheugen presenteert. Maar ook hier: goed boek.

Al schenken beide me dus niet de lichtheid, het sprankelende, waar ik wel even bij gebaat zou zijn. En dus grijp ik even terug naar dat boekje dat ik enkele weken geleden begon, en waar de thematiek - emotioneel rollercoasten - me nu misschien ook niet echt welgevallen is, maar waarbij ik toch denk: de taal kan zovele deuren openen, zovele werelden waarmaken. Erotiek bijvoorbeeld:

"'My head in your lap', Dee said and I could picture it, his blond head of hair, his soft uncertain face, his teeth in my crotch, outside the skirt, and then a little spate of time or no spate of time, and then his lifting the skirt up and getting his tongue sweetly inside the edging of my lovely or unlovely gusset and reinstating the sweetness, the moistures of other times. It had been a long time since anyone nested there. Sometimes for frail relief the slow rythmic strokes of the hairbrush and the fancying of some thrashing, thrusting buccaneer." (p.10)

Edna O'Brien is de naam, Johnny I hardly knew you de titel die deze schitterende pulpcover siert.
Ook bij het lezen geldt: wat minder routine, wat meer avontuur zou me goed doen. Niet het holdebolderavontuur, dat de neiging heeft om weer bij het vertrekpunt te belanden, maar wel degelijk het lineaire, stadige voorwaarts gaan, met een beetje vertrouwen in de toekomst, en een beetje minder ankeren in passages van voorbijgaande aard. Dat laatste doe ik wel in de geschreven tijd - en dat hoeft allemaal zo lang niet te duren.

28 May, 2016

21 May, 2016

Elena

21.5.16 Posted by Boekenliefhebber No comments


Prologue

Elena. Trojan Wars, elegant fonts. Everybody deserves an Elena. "For text that's meant to be read."

However, I don't think Elena wants to be read. She's quick, elusive, ahead of herself. Sand slipping through fingers, time accelerating and disappearing into loopholes of lust and love. Better keep up with this one. The kind of girl that shows you the stars and breaks your heart. An astonishing beauty, a nimble mind. A girl to die for.

Well, I wasn't going to die. And neither would she. Elena never dies. Elena is life – and life is what I wanted.

Elena wasn't on top of her game when I met her. As if the diaphragm of her camera was on hold too long, giving way to the uncertainties wandering through her beautiful head. She's a photographer, likes to catch the instant – sacrificing the moment, to have a clearer view afterwards. That's the paradox. But she's good with words too, likes to write. One should never delete words. The more you delete, the clearer they're engraved in your heart.

"You should move to the other side of the bar", I told her when we first met. She gave me a puzzled look, didn't know who I was. I took her in my arms and turned her around. Just as the fight kicked off. She understood now, walked along with me to the other end. Frightened but grateful, her brown eyes like a velvet veil, slightly touching the edges of my heart. "Thanks ..." she murmured. I looked into her eyes and smiled. Leaving her in the company of the well-dressed man she was with. Girls like Elena – they feel lonely, but they're never alone.

Ook te lezen op wattpad.

16 May, 2016

14 May, 2016

01 May, 2016

fantastisch vooruitzicht

1.5.16 Posted by Boekenliefhebber , No comments
Ik lees momenteel enkele boeken zonder bladwijzer: de analogie met het eigen leven is niet ver te zoeken. Je weet vaagweg in welke fase je je bevindt, er loeren ook wat avonturen achter de hoek, je streelt eens met je ogen over een mooie herinnering, en met besliste hand sla je de bladzijden om tot je weer stevig in het nu staat. Dat een eventuele déjà vu niet erg is - is te danken aan de kwaliteit van de boeken in kwestie. Want ik heb mijn tenten opgeslagen in het boekenwalhalla. Het is te zeggen: ik lees er momenteel drie die ik zonder veel terughoudendheid nu al kan aanraden.

Nummer 1: Misschien Esther van Katja Petrowskaja. Zo kan het dus ook, dacht ik toen ik die haar eerste pagina's las. Hoe ze je op nauwelijks 10 pagina's al even alle hoeken van haar bovenkamer laat zien: indrukwekkend, en het herdefinieerde meteen mijn visie op wat literatuur kan zijn. Ik zit nu al een stuk verder, maar uit respect wil ik haar geestesvruchten nog niet bezoedelen met mijn impressies. Al maakt ze wel duidelijk: lezen is luisteren. Zwijgen en luisteren - heerlijk wanneer een auteur je die stilte cadeau doet. Omdat deze schrijfster weinig woorden nodig heeft om veel te vertellen, maak ik er ook geen haast mee, ga soms zelfs op de rem staan.

Dat kan, want afwisseling en plezier verzekerd met dat andere boek: Plotseling, liefde. Een andere stijl - minder intens maar wel even aangrijpend. Het kader is ontvankelijker: je zakt makkelijker weg in deze fauteuil, maar ook hier geldt: prachtige, uitgekristalliseerde zinnen - iets dichter bij huis (liefde et la vie - het alledaagse vehikelt makkelijker weg - ook Petrowskaja weet alles wel heel tastbaar te maken maar is net een tikkeltje cerebraler). Ook hier: een schrijver/hoofdpersoon die zich positioneert ten opzichte van zijn verleden, familiegeschiedenis, de geschiedenis.

Een derde boek, nu al enkele dagen naar de achtergrond verdwenen, maar present als een noeste eik: de biografie van Geert van Oorschot. Daar maakte ik een vliegende start in, maar aangezien lezen me momenteel maar vergund is in de late uurtjes, opteer ik nogal makkelijk voor het duo van hierboven. En o ja, dit boek heeft een leeslint. (ter compensatie van de twee die ik voorlopig weiger te enten). En het zijn ook alle drie hardcovers - een esthetisch genoegen. Al moet het ook verdiend worden. Want die vierde hardcover waar ik in begon, is het toch niet helemaal. Zoveel woorden nodig om zo weinig te vertellen dacht ik. En een vertelperspectief dat je als een dode mus in de schoot valt. Misschien is dat wel een gevolg van deze drie ontdekkingen: je krijgt minder geduld met mindere schrijvers. En dat, beste boekenvrienden, is eigenlijk een fantastisch vooruitzicht.

25 April, 2016

liefde (voor taal)

25.4.16 Posted by Boekenliefhebber 2 comments
Vandaag heb ik met een mailtje, een vriendelijk "have a nice life", eindelijk deze datingsite-episode in mijn leven kunnen afsluiten. Vooraleer je zegt: wacht maar tot de volgende eenzame kerst! zeg ik: wacht maar tot het volgende feestje! Want gisteren belandde een uitnodiging in de bus waarop je dan ook een naam ziet figureren met wie er mogelijks een date ware geweest. Ware het niet dat zij ter elfder ure (nog net meer dan 24 uur ervoor) afzegde (begrafenis? ongeluk? neen, een verrassingsfeestje) en ik niet meer inging op alternatieve voorgestelde data (wat is dit, een afspraak bij de tandarts of zo?). Want tegen dan had ik het wel al een beetje gehad met dat datinggedoe. De eerste weken kon ik mijn geluk niet op: het was vooral de kracht van geschreven communicatie die daarbij mijn aandacht had: wat kan je afleiden uit korte zinnetjes zonder intro of geplogenheden (veel: dat er weinig te ontdekken valt), lange en vurige onthullingen (veel: dat passionele uitbundigheid ook gepaard gaat met bruusk stilzwijgen) en boeiende, grappige en interessante dialogen (dat er daar soms ook wel een psychiatrisch geval tussenzit)?

Nadat er wat sleet kwam op dat geschreven woord vielen me - er is een god - ook enkele dates te beurt. Je weet wel, echt contact, zoals je dat in het dagelijkse leven ook wel eens overvalt zonder dat je er echt bij stilstaat, maar iets dat hier in de 'gezocht: liefde'-context veel wegheeft van de hoofdprijs in de tombola (de mixer die uw emoties een flinke draai geeft). Daar kwam niet bijster veel van eigenlijk. De ene werd ziek, de andere wilde al meteen bij me intrekken, en een derde was een toffe meid zonder meer. Dat chemische reacties, zoals ik me herinner uit de humanioralessen, vaak gebaat zijn bij een luchtledige omgeving (we spreken hier tenslotte over de geïsoleerde Zoektocht naar Liefde)? Niet veel van gemerkt dus. Maar wat me wel opviel: dat je nooit met twee maar altijd minstens met drie aan dat tafeltje zat. Of het nu de ex-vriend, de geïdealiseerde toekomstige boyfriend, of die andere potentiële kandidaat was (je kan multitasken of niet) ... er was altijd wel iemand in de buurt. Want hoe zoekend of onbeholpen vrouwen zich ook mogen opstellen: ze hebben wel degelijk een haarfijn beeld van hun ideale man voor ogen. Die moet kunnen voldoen aan de huidige condities (interesses, noden), zo een beetje van ver ook passen binnen de contouren van vroegere liefdes, en vooral: een kneedbaarheid vertonen die hoopvol is voor de toekomst.

Wel, ik vind het allemaal best, maar toen ik vandaag dus via dat allerlaatste spoor dat me aan deze dating-episode herinnerde moest vernemen dat ook zij "iemand ontmoet had" (tweede maal dat die frase me op het hoofd viel) kreeg ik het even moeilijk. Niet omdat die vrouw haar liefde vindt, een mens moet toch iets doen met zijn leven. Maar wel dat ik dacht: wat is dat toch met taal? "Iemand ontmoeten" als eufemisme van: "go fuck yourself". Dat de taal tegelijk zo hard en zacht kan zijn. Het lijkt wel liefde, dacht ik. En terwijl ik de deuren van mijn hart langzaam sloot, leek er ook een andere deur open te gaan. Die van de liefde voor taal. Ik proefde mijn geluk. De taal, en hoe ze ons in de luren legt ... Daar kan ik wel iets mee. Hoog tijd om samen werk te maken van een kneedbare toekomst.

22 April, 2016

Angst - Herta Müller

22.4.16 Posted by Boekenliefhebber 4 comments

Documentaire 'Alfabet van de Angst' over de mijn inziens zwaar getraumatiseerde Herta Müller die tot haar 34ste in Roemenië woonde. De docu focust op de geestelijke impact van een systeem waarin je buitenshuis a. de waarheid niet vertelde of b. zweeg. Hoeveel doden dat communistische systeem geëist heeft komen we niet te weten. Wat in deze docu wel aan bod komt: hoezeer iedereen zichzelf een slachtoffer voelt - ook de daders ofte bijvoorbeeld de man die "moest gaan werken bij de Securitate". Angst lijkt in deze periode geregeerd te hebben: de willekeur en de totaliteit die ervoor zorgde dat je van de ene dag op de andere kon verdwijnen of 'zelfmoord plegen'. Bij mij bevestigt het alvast een andere angst die me vandaag bekroop, mijn grootste angst: dat mensen niet voor zichzelf denken. Dat er wordt gedweept, geslikt en verdedigd dat het een lieve lust is, zonder even stil te staan bij de waarde van woorden of daden. Uit gemakzucht, onverschilligheid, een gebrek aan kritisch denken of meer algemeen: de (onbewuste) angst om voor zichzelf te denken. Een angst die een cultuur van angst mogelijk maakt. Maar dat is nu. Ik neem aan dat de meedogenloze bezetting van de Russen na WOII (minstens 2 miljoen Roemenen gevangen genomen, minstens 200.000 vermoord) de angst wel heel concreet en gerechtvaardigd maakte.

06 April, 2016

De H is van Havik - Helen Macdonald

6.4.16 Posted by Boekenliefhebber , No comments
Waarom dit nu zo'n mooi boek is? Daar zijn meerdere redenen voor, denk ik. Om te beginnen: je leert nog eens iets over het africhten van haviken - nou niet een onderwerp waar ik me doorgaans in verdiep. Maar dat niet alleen. Door haar wat ongewone onderwerp krijg je als lezer ook een specifieke terminologie in de schoot geworpen - koppel dat aan het condense taalgebruik van deze schrijfster, die makkelijke metaforen en voor de hand liggende gedachten ontwijkt met de sierlijke vlucht van zo'n exemplaar in de lucht, en je bent vertrokken voor een aandachtige, trage lezing. Het schiet geen meter op, maar toch weer wel: soms eens 10 pagina's, soms vijf. Want om eerlijk te zijn: het is geen boek dat je linea recta naar vrolijker sferen brengt. Dat is de langere termijn. De dankbaarheid die je ervaart voor al het moois dat hier is neergeschreven:

"Het leven kent een periode waarin je verwacht dat de wereld aldoor iets nieuws te bieden heeft. En dan volgt de dag waarop je beseft dat het volkomen anders zal zijn. Je constateert dat het leven zich ontpopt als iets wat uit gaten bestaat. Hiaten. Verliezen. Dingen die verdwijnen. En dan besef je ook dat je verder moet groeien, om die gaten heen, ertussendoor, waarbij je steeds terug kunt grijpen naar daar waar vroeger iets was, en je die intens glanzende dofheid ervaart van het gebied waar de herinneringen zijn." (p.202) 

En zo dus langzaamaan slaat dit boek zijn klauwen in het lezershart. Afstoten en aantrekken, wegleggen en verderlezen: het hoort er allemaal bij. Ik kan dat wel waarderen zo'n boek, vrij van dwingelandij of goedkope twists. Je wil niet zozeer verderlezen voor de plot, maar eerder voor die unieke stem die hier aan het woord is. Gewoon genieten - nu eens van de natuurbeschrijvingen, dan weer van de historische uitstapjes: met stukjes en brokjes voert deze Helen Macdonald ook de lezer naar zijn juiste gewicht.
Ik schrijf dit nu met nog 40 pagina's te gaan. Ik wil het eigenlijk niet uitlezen. Te goed. Er hangt wat symboliek in de lucht nu, maar het zou me verbazen als de schrijfster voor de makkelijkste oplossing kiest. En wat dan nog? Het is gewoon een voorrecht de wereld eens door haar ogen te mogen bekijken. Een unieke stem, een geladenheid van stijl en gedachten, een kristalheldere taal die toch ook de ruimte laat om tussen de regels te lezen ... Veel beter wordt het niet.

05 April, 2016

12 March, 2016

courtoisie

12.3.16 Posted by Boekenliefhebber No comments
Hoffelijkheid, het helpt je toch een eind. Courtoisie, "wellevend, behaaglijk en innemend gedrag" - ook buiten de context van het minnespel om. Althans, dat was wat ik dacht toen de man met een hoffelijk handgebaar vroeg of hij zijn camera op mij mocht richten. Met een al even hoffelijk knikje gaf ik te kennen dat hij vooral zijn zin moest doen. 55 jaar misschien, in het gezelschap van een twintig jaar jongere vrouw, eveneens met camera en statief, die als een dartel veulen uit mijn blikveld verdwenen was. Amateur-filmers op een sprookjesachtige lentedag. Chroniqueurs.

Normaal gezien haat ik het om op foto of film genomen te worden. Maar hier, in peace with the world, vond ik het bijna aangenaam. Te weten dat die man straks naar de poriën zou kijken van iemand die zowat 5 minuten per jaar in peace with the world is, en daar dan knippend en plakkend een relatieve eeuwigheid van maakt. Een eenzame man op een zonnig terras. Een genietende man op een terras. Een alcoholische man op een terras (mijn gezelschap was net naar het toilet, de bierglazen blinkend in de zon). Een kalende man op een terras.

Toen hij zich even later bij ons op dat terras vervoegde, vroeg ik helemaal niks naar het hoe en waarom. Ieder zijn kunst, dacht ik. Figuranten in woord en beeld.

Sinterklaas

12.3.16 Posted by Boekenliefhebber No comments
Als peuter of kleuter wilde ik een tijdlang niet naar school. Mijn moeder sleepte me naar school, dropte me in de klas. Ik was nog geen minuut binnen of ik had al een ruit gebroken. Dagen later kwam de schooldirecteur bij mijn meter peilen of ik er al wat meer zin in had. Neen hoor. Vele jaren later vroeg ik mijn moeder naar het gebeurde. "Sinterklaas. Je had schrik voor Sinterklaas."

25 February, 2016

de zin van literatuur

25.2.16 Posted by Boekenliefhebber No comments
Waarom is het juist nu zo belangrijk om na te denken over de noodzakelijkheid van literatuur en de noden van de schrijver, en wat voor soort vraag kun je aan auteurs stellen om de samenhang tussen deze twee te onderzoeken?
Wat een heerlijk ontregelende prijsvraag doet het Brusselse (Europese) literatuurhuis Passa Porta ons aan de hand. Want de toevoeging 'juist nu' impliceert natuurlijk een noodzaak. Maar welke dan? 'Juist nu', 'nu meer dan ooit', het zijn gekende frasen om een stelling, oproep of gedachte te kruiden met een gevoel van urgentie en noodzaak. Niet gisteren, niet morgen, nu. Want 'nu' gebeurt het. Wat er gebeurt? Meestal duidt de 'nu' op een verandering die ons ten deel valt: maatschappelijk, geopolitiek, persoonlijk, natuurkundig, ... 'Juist nu' impliceert dan dat we die verandering een bepaalde richting kunnen uitsturen, een halt toeroepen soms, want niet zelden staan we op het punt iets te 'verliezen'. 'Juist nu' impliceert dus controle over morgen, een bezweren van de (per definitie onzekere) toekomst. Maar 'juist nu' lijkt er me minder nood aan 'juist nu'. Want de hele 'juist nu'-trend is de perfecte illustratie van de gevoelens van angst en onzekerheid die aan de ribben van de moderne mens lijken te kleven. Oorlog, klimaatverandering, armoede, terrorisme ... dagelijks worden we gevoed met angsten. Dreigingen alom. Mensenrechten, privacy, martelingen, censuur, ... alles balanceert constant op het randje van de afgrond. Dat alles vloeit en onzekerheid de natuurlijke staat der dingen is? Hoe sneller onze omgeving verandert, hoe minder we met die waarheid overweg lijken te kunnen.  
En zo komen we tot de zin van literatuur. Literatuur is geen noodzaak, maar kan wel zinvol zijn. Omdat literatuur een zaak van overlevering is: het is niet meer dan het delen van gedachten. Met de mensen van nu, maar ook met de mensen van morgen. Literatuur heeft geen nood heeft aan predikers, wel aan getuigen. Literatuur is geen activisme. Literatuur kan ontbloten, openbaren. Maar doet dat in de eerlijke beschouwing van de werkelijkheid (welk een onrecht doe ik hier de menselijke fantasie aan!) of hoe die door de auteur ervaren wordt. Literatuur is de kunst om grote woorden achterwege te laten. En eventuele lezers inzichten te schenken door de eigen visie op leven, medemens en wereld te delen. Bescheiden mededeelzaam te zijn. Die bescheidenheid kan ook grootse allures aannemen - elke auteur is anders gebekt - maar wint zeker niet aan kracht door een misplaatst gevoel van 'noodzaak'. Er is de innerlijke nood van de schrijver om te schrijven. Het verlangen zijn greep op zijn (gevoels)wereld te versterken. Maar noodzaak? Een veel interessanter uitgangspunt om schrijver en literatuur te benaderen lijkt me: 'onzekerheid'. Niet de onzekerheid die ons vandaag overspoelt en geworteld is in de angst om dingen (vrijheid, materiële zaken, ...) te verliezen. Wel de onzekerheid die een schrijver ertoe aanzet om te schrijven. Schrijven als schuchtere poging om de innerlijke vibraties enigszins welluidend om te zetten in een soort van muziek, die met een beetje geluk ook resoneert in het hart van de lezer - over grenzen van tijd en ruimte heen. Of die lezer een nood is van de schrijver? Waarschijnlijk niet. Schrijven is vaak een als dialoog vermomde monoloog. En dat is helemaal niet erg.

21 February, 2016

liefde

21.2.16 Posted by Boekenliefhebber 2 comments
Het overvalt me steeds vaker: ik schrijf iets dat voor mij volstrekt logisch lijkt - ik publiceer dat of zo, ik herlees het en denk: denkfouten! structuur! zwarte gaten! het heelal in de knoop! Ikzelf vind het allemaal nog even logisch als voorheen maar vanuit lezersperspectief denk ik dus het voorgaande. Terwijl ik een mogelijke lezer daarmee natuurlijk alleen maar onderschat: voor een ellips of een slappe koord draait die zijn hand niet om. Misschien moet ik maar eens werk maken van de schrijftip van Ward Mertens: een halfuur vroeger opstaan en alles eruit schrijven. Enerzijds geen slecht idee, want het kwartiertje voor de koffie lijkt me soms zowat het enige moment te zijn waarop ik echt mezelf ben - vooraleer de eindeloze golfslag van de realiteit begint in te beuken op dat zelf dat tegen de avond zowat halfcomateus en lamgeslagen in de touwen ligt. Anderzijds wel een slecht idee, want als ik nog een halfuur vroeger moet opstaan, kan ik evengoed niet meer gaan slapen.

Het tekstje en mijn visie over de liefde dat hier stond: under reconstruction. Als steeds.

16 February, 2016

notebook

16.2.16 Posted by Boekenliefhebber No comments
Steeds vaker overvalt me iets wat je gemakkelijkheidshalve geluk zou kunnen noemen. Een toestand van bevrediging, vrede met die momenten waarop die momenten de momenten zijn. Dat ik dezer dagen nog vermoeider rondloop dan anders is daar waarschijnlijk niet vreemd aan: een vreemde combo van uitputting & hoop, bewustzijn en onbewustzijn. Al die duizenden indrukken van een dag: ze slaan me weleens uit balans, maar dan is dat maar zo. Wat ik wel denk: hoeveel gaat er toch verloren op zo'n dag. Tientallen of honderden mensen die ons op een meter afstand kruisen, een veelvoud waarvan we gestalten, gezichten en schaduwen zien. Lawaai blijft een energievreter natuurlijk: motoren, motoren, ergens in mijn lichaam activeren ze een kluwen van pezen of neuronen die eigenlijk wel iets beters zouden kunnen doen. Maar zo is het. Die indrukken dus: taal weet ze lang niet altijd te vatten - beelden, droombeelden, gebaren, geluiden, ... maar op een of andere manier zullen ze hun weg naar het papier toch wel vinden. Slingerend, traag, bijna onwaarneembaar, maar er zit schot in de zaak.

Iets anders wat me de laatste weken bezighoudt: de liefde, die tweebaansweg met tussenstrook. Als een rodeo-rijder probeer ik mijn emoties te rationaliseren, onderscheid makend tussen het ik en de ander, de projectie (van dromen, verlangens, verledens) en de realiteit. Da's trouwens niet zo moeilijk: mijn sentimentele seismografie past makkelijk op een A4-tje, 't is iets tussen ijdelheid, domheid en onschuld in met een occasionele uitschieter van gevoelens van verliefdheid - die dan vakkundig getemperd worden door de dame(s) in kwestie. In de tussentijd maakte ik een hernieuwde start met De H is van Havik van Helen MacDonald, een auteur met een eigen register, en zodoende ook ... een ideaal.

01 January, 2016

2015

1.1.16 Posted by Boekenliefhebber No comments
2015 was een goed boekenjaar, een jaar waarin de boeken genot, comfort en plezier schonken. De appreciatie voor de eigen bib is gegroeid: wat een luxe om boeken bij de hand te hebben waar je eens kan naar teruggrijpen, andere die je een tweede kans gunt, en weer andere die nog te ontdekken zijn. Het zorgt voor een leesplezier à la carte: de levensechte dialogen van I.B. Singer, de onthullingen van Dirk Leyman in zijn 'Lezen, een gebruiksaanwijzing', de recensies van Hugo Bousset ('Woord en schroom')? Ik zigzag, neem alle tijd, geniet.

2015 was ook het jaar waarin ik wat nieuwe boeken kocht. Dat is plezant, maar bij die impulsaankopen liet ik me ook regelmatig in de luren leggen, met dank aan de marketing van de desbetreffende uitgeverijen. En de ophemelcultus bij recensenten ... Misschien is hun enthousiasme wel terecht gemeend, maar wat stelt het voor? Een sterretje meer of minder, alles is grandioos en fantastisch, maar waar blijft het bredere kader? Het bespreken binnen een traditie, een stamboom? De vergelijkingen met voorgangers en andere stromingen? Zijn er eigenlijk nog stromingen? Alles lijkt op zichzelf te staan: werk, auteur. Van God los. De genieën vallen met trosjes uit de hemel, om even snel weer te verdwijnen. Vermoeiend. Een beetje meer context zou me kunnen behoeden voor teleurstellingen. (Ofwel is er nu gewoon meer - van alles.)

Zelf sloeg ik mezelf hier op dit blog ook meermaals voor het hoofd: niet alleen komen de woorden er steeds minder vlot uit, als dat wel het geval is, dan denk ik: oei, wat een onrecht doe ik dit boek of auteur aan. Voor elke notitie of mini-evaluatie kan ik er tien andere schrijven - niet zelden positiever, maar daarmee zou ik mezelf dan weer geweld aandoen: ik zeg gewoon eerlijk wat ik ervan vond. Terugkijkend: het meeste leesplezier had ik aan Schitterende ruïnes van Jess Walter, waarvan me vooral de treffende stijlvariaties - met de vele verhalen binnen de verhalen - bijstaan. En wat verlang ik naar een écht goede thriller! Laat dat de eerste uitdaging voor 2016 zijn.

20 December, 2015

lezen voor het slapengaan

20.12.15 Posted by Boekenliefhebber , 2 comments
Lezen voor het slapengaan, bestaat er iets mooiers? Ik ben er gek op, en ook al ben ik doodmoe - een pagina of een paragraafje is absoluut nodig voor mijn zielenheil. Het is als bidden met andermans woorden: je komt tot rust, lichaam en geest geven zich zorgeloos over aan wat komen gaat. En er gebeurt altijd iets magisch, alsof je geest bij kaarslicht ontvankelijker lijkt: het geraas en geruis van de dag verstomt al bij de eerste zin, en voor je het weet drijf je op een wolkje richting hogere sferen, bevrijd van de aardse ketenen der zwaartekracht. Ik alvast lijk 's avonds intenser te kunnen genieten van de woorden - de kritische zin maakt plaats voor een genotsvollere, nieuwsgieriger instelling die me tussen alle schaduwen door ook scherpe contouren laat ontwaren. De nakende slaap mag dan vluchtigheid in de hand werken, regelmatig staat me de dag nadien nog een bepaalde zin haarscherp voor ogen, als een bezonken waarheid die nog aan gewicht gewonnen heeft.

Niet zelden is dat kwartiertje bedlezen in mijn geval ook een compensatie voor een vakkundig verprutste dag. In extremis het besef: laat me vandaag toch nog iets bijleren, kennis nemen van andere zielen, gedachten en fantasieën (ik heb een groot vermogen tot bewondering). Lezen als penitentie? Misschien, maar dan wel een waar ik veel genoegen uit puur, alsof ik aansluiting vind bij iets dat me overdag ontglipt, een soort Wiedergutmachung met mezelf. Ach, wie weet is dat lezen niet meer dan een weldadig ritueel, niet veel anders dan het tandenpoetsen - een mentholgeurtje voor de mind.

Mijn nachtkastjeslectuur is in ieder geval divers: hardboiled detectives, brieven van Flaubert, recensies uit de jaren zeventig, een stukje van Jacques den Haan, soms zelfs een pagina in de encyclopedie ... Verderlezen in een goed boek is natuurlijk het summum. Maar ook geen kunst. Wat wel een kunst is: het aanvatten van een nieuw boek, toch altijd een risico in die beslotenheid van het donsdeken, waar andere regels lijken te gelden.


Gisteren kwam ik na vakkundig wikken en wegen zo uit bij het recent aangeschafte De Wandeling van Robert Walser. Ik had er hoge verwachtingen van, schudde wel meewarig het hoofd bij de prominente aanwezigheid van voor-, nawoord en wat al niet allemaal - sinds wanneer heeft literatuur een bijsluiter nodig? Ik nestelde me in bed en hoewel het begin me niet tegenviel, viel ik al op pagina 2 van mijn wolkje richting dromenland, waarbij ik nog net niet hardop Grote Onnozelaar! brulde en het boekje een eerste keer wegsmeet. Het was alsof ik met een zwakzinnige zat opgezadeld, in bed dan nog. Maar kom, misschien had ik het verkeerd gelezen, sloeg de vermoeidheid al toe, en dus keerde ik op mijn stappen terug ... om te constateren dat het er wel degelijk stond: die krakkemikkige zin, die dwalende gedachtegang ... alsof ik in een gekkenhuis was terechtgekomen.

Teleurstelling is het woord niet, wel pure verontwaardiging. In plaats van mijn gedachten tot rust te brengen, me voorzichtig aan de hand mee te leiden naar de wondere wereld van de fantasie, deed dit boekje me de meest warrige onzin aan de hand, in een bedenkelijke, gekunstelde stijl bovendien. En dan te bedenken dat ik al twijfelde bij de aankoop, maar me liet overtuigen door het feit dat het een tweede druk betrof. Zout in de wonde ... Gedegouteerd smeet ik het opnieuw aan de kant, en in gedachten vervloekte ik achtereenvolgens de uitgever, mezelf en de recensenten op de achterflap. De auteur zelf ontsnapte wonderwel aan mijn toorn, wie weet bestaan er gewoon boeken die alleen maar gedijen bij daglicht. Dat gezegd zijnde: het zal dan toch het daglicht anno 2030 zijn. Of later. En die Lebowski-herontdekkingen? Die laat ik voortaan ook maar aan mij voorbijgaan. De tweedehandswinkels liggen er vol van.

14 December, 2015

Carol Shields - Larry's Party

14.12.15 Posted by Boekenliefhebber No comments
Ik weet niet goed wat te denken van deze roman (de term 'verhaal' is tegenwoordig voorbehouden aan politici). Dan heb ik het over mijn eindoordeel, want zo'n 75% was best genietbaar: met tussenperioden van 1 à 2 jaar werpen we een blik in het leven van Larry,  tussen zijn 27ste en 47ste. De mild-ironische toon (dixit de achterflap), wel present in de eerste hoofdstukken, wordt jammer genoeg niet aangehouden, en zo een beetje over de helft begon mijn aandacht en het plezier iets te verzwakken: kon ik er nog op hopen dat zijn beroep - het ontwerpen van dwaaltuinen - ook de persoonlijke queeste reflecteerde en zou uitmonden in een betekenisvol orgelpunt of verzandde ik gaandeweg in een soort feelgoodroman waarin elk wolkje zijn silver lining heeft, waar vrienden altijd present zijn en waarin het lot bijna per definitie samenvalt met - let op, nog een woord dat weldra zal gekaapt worden door politici - je passie? Ach, misschien ben ik gewoon te masochistisch aangelegd of geloof ik niet langer in gunstige winden die schijnbaar alles in de plooi laten vallen, maar ondanks al het goeds dat dit boek te bieden heeft (het schitterende hoofdstuk Larry's Words o.a.) zorgde die licht opgaande curve van Larry's leven, waar ongemakken je niet door het ijs doen zakken maar je wel trampolinegewijs wegstuiteren naar weer nieuwe avonturen en beloningen, ervoor dat ik op den duur dacht: jaja, het zal allemaal wel, ... Goede schrijfster, veel levenswijsheid, maar ook het gevoel: geluk kan best saai zijn. (romantische kus, fade out, The End)


12 November, 2015

10 November, 2015

Boekenvondsten

Boeken sturen je alle kanten uit - in die zin ben jij de taxichauffeur en zij de passagier. Of is het omgekeerd? In de Bortiergalerij zwichtte ik voor enkele veel te duur geprijsde paperbacks - hoezeer ook de toevallige vondst, de loner, de eenzaat tot mijn verbeelding spreekt, tegen een stormbrigade van liefst 15 oogstrelende covers (van Carter Brown) kon ik geen verzet bieden - deze drie werden het (allemaal 1ste druk, dat wel):

Cover art: Robert McGinnis *1964

Cover art: Barye Phillips *1959

Cover artt: Barye Phillips *1959

PS: Ocharme die boeken in de koude galerij - nog maar oktober maar nu al klam, met pagina's die al zachtjes begin te krullen. Vocht? Of koude rillingen gekregen van die voorbijsnellende pendelende ambtenaren die de Galerij gebruiken als sluipweg naar het Centraal Station? Het paradijs als passerelle naar vertrouwder oorden.


Lezen? Elk boek heeft zijn verdienste natuurlijk, maar dat dit in boekvorm verscheen, daar breek ik nu nog mijn hoofdje over: 'Boulevard van de Vrijheid' is in se niet meer dan een eenvoudig, zeer eenvoudig verhaaltje dat je in 5 minuten verteld hebt - aan de toog van een café. Geen bijzondere zinnen, geen bijzondere plot, een beetje 'tranche de vie', nogal gemoedelijk verteld, bedaard, het midden houdend tussen betrokken en afstandelijk - een anekdote die het tot boekvorm heeft geschopt. (Wat heb ik gemist? Waarom betaal ik hier 20 euro voor? Dit is een verhaal, is het ook 'literatuur'? De verdienste is misschien dat even de gordijntjes gelicht worden van wat doorgaans onzichtbaar blijft - maar waarschijnlijk aanweziger is dan we (willen) denken - mensen die niet ten volle aan het leven kunnen/willen/mogen deelnemen  ... Maar is dit dan de enige manier om dat te verhalen? Is die ogenschijnlijke zwakte - de spreektrant - misschien toch de onvermoede sterkte, aangezien ik hier  niet kan stoppen met typen ...? In beraad.) 



Dan, een mooie vondst: De Baai van Kara Boegas van Paustowski. Al snel leert men dat Karel van het Reve dit boek op 14-jarige leeftijd vanuit het Duits vertaalde. In 1935 dus. Maar deze editie is van 1939?  Navraag bij Pegasus leert dat dit hun eerste en enige uitgave is van dit werk:

"De uitgave uit 1939 is de eerste druk die bij Pegasus verscheen, er is nadien ook geen uitgave van dit werk meer verschenen. In 1935 is bij de uitgeverij 'Boekengemeenschap der V.V.S.U.' (Vereniging Vrienden Sovjet-Unie) de eerste druk verschenen. Pegasus is in 1934 door de CPN opgericht en met dergelijke 'zusteruitgeverijen' waren warme contacten, daarom lag het voor de hand dat Pegasus een nieuwe druk maakte."



Gegevens over de oplage zijn er niet, maar de uitgeverij drukt me op het hart dat ik wel een heel bijzonder exemplaar in handen heb:"In mei 1940 is de uitgeverij direct geliquideerd en een heel aantal uitgaven hebben het eind van de oorlog niet overleefd. Ik neem aan dat dat met deze uitgave ook het geval is."

Een bibliofiel genot dus, maar dat niet alleen, want Paustovskij- van wie ik als puber 'De gouden roos' (zijn literaire herinneringen) meermaals gelezen heb, laat zich ook inhoudelijk al meteen weer kennen als een schrijver/journalist die scherp observeert en luistert om zijn bevindingen dan met verfrissende metaforen aan het papier en de lezers toe te vertrouwen. Wordt vervolgd! 

26 October, 2015

kattenstreken

26.10.15 Posted by Boekenliefhebber , No comments
Trippel, trappel, tik tik tik tik: ik hou van mijn kat. Wanneer ik hem hoor lebberen aan zijn met vers water gevulde bakje, overvalt me een warme gloed. Wanneer ik 's nachts een vechtpartij hoor, ben ik ongerust. En wanneer ik in de zetel lig, en hij zijn pootje om me heen slaat, als gaf hij een knuffel - ronkend, spinnend en soms een diepe zucht van geluk slakend - aai ik hem zachtjes over de kop. En hoewel dat kleine kopje het niet zal bevroeden, wurmde deze speelkameraad zich de laatste dagen in het brandpunt van mijn belangstelling. Vrijdag zat hij met kwispelende staart voor de radiator, op zijn qui vive - de laatste keer dat ik hem zo zag was hij in de weer met een muisje - en ook nu, zo bleek, voor de tweede maal in zijn 4- of 5-jarig bestaan, was hij erin geslaagd zo'n exemplaar het huis binnen te loodsen. Voor ik het wist was ik in de weer met stokken en meetlatten om dat muisje uit zijn schuilplaats te krijgen. Wat doe ik hier? vroeg ik me af, nog net niet kwispelstaartend en miauwend. Is dit wel ethisch verantwoord? En een uur later overviel me nog een andere gedachte: dat het echt wel tijd is om te verhuizen. "Denk eraan: een goede beha is een beha die je de hele dag niet voelt" had ik zonet vertaald, en ik dacht: ik voel dit huis veel te veel. Herinneringen, als geesten in een fles. Ze zijn overal. En dan ook: die slechte akoestische isolatie - alwaar je op het ritme van de buren leeft. Om over de Vervaarlijk Spuwende Buurman nog te zwijgen. Die appelleerde eerst aan mijn kolerieke kant, maar opende ook mijn ogen: het is misschien tijd om van perspectief te veranderen - een nieuwe leefomgeving. Iets wat ik volgens een van mijn beste vrienden al heel lang had moeten doen. Maar ik wist: eerst de wonden likken. Misschien is dat nu wel gebeurd. Een andere eye opener kwam er toen ik Treindromen van Denis Johnson las: de hoofdpersoon wordt verrast door een vraag omtrent zijn (vermeende) kluizenaarschap. En ook ik was als lezer verrast: die man leefde zijn leven, stond er niet bij stil dat hij misschien toch niet helemaal beantwoordde aan gangbare standaarden en levenswijzen. Dat is oké, zolang je je er zelf goed bij voelt: niemand kwaad doen en een beetje geluk puren uit het bestaan, is ook voor mij zowat de leidraad.Ik hoef geen vijf continenten te zien, bergen af te stormen en schouderklopjes te krijgen. Maar ik wil wel het gevoel krijgen zo toch te voldoen aan de eigen verwachtingen - en op dat vlak lijkt het me tijd nu stap voor stap, prikkel per prikkel wat meer actie te ondernemen. Verhuizen, ook al hoeft het niet vandaag, is één van die zaakjes. En wat dan met deze kat die een tuin gewoon is? Hoezeer komt hij in the equation? Zéér. En terwijl hij daar zo wat ligt te gapen, denk ik: je moest eens weten kleine jongen. Al die avonturen die ons nog te wachten staan.