Posts

Showing posts from May, 2008

Hermans: onder professoren

Image
Het Ivoren Aapje, boekenoase temidden van het al even rustige Brusselse Begijnhofplein. Ogenschijnlijke rust, want in de Begijnhofkerk zijn sinds 8mei zo'n 42 nationaliteiten in hongerstaking. Sans Papiers, alsof je een papiertje nodig hebt om te mógen leven.

Soit, papier genoeg in Het Ivoren Aapje. Zo staat er dertig centimeter WF Hermans op de plank. Nu iets minder, want ik kocht 'Onder professoren' en 'De tranen der acacia's'. In Onder professoren is Hermans goed op dreef met rake typeringen van Hollandse zuinigheid (de reerugballetjes), jobs die slechts de status quo dienen (de president-curator), en nog een rist andere dingen des mensens.

Het boek dateert van 1975. De oorlog leeft nog na (als broodwinning voor geschiedkundigen, als ijkpunt voor joodse overlevenden, als tic nerveux bij het hilarische personage Goudewolf). Het was blijkbaar ook de tijd van de grote studentenprotesten, studenten die zich graag lieten inspireren door marxistisch-communistische…

Tijdloos - mei 2008

Image

Hugo on top

Image
Een prachtige jongedame, welgevormd en meisjesachtig. Ze kijkt je recht aan: verwachtingsvol en trefzeker.
Op haar uitnodigende, ronde derrière: een koekeloerende duif
Tussen haar handen: een opengeslagen boek, een strohalm als bladwijzer
Haar amazonelichaam buigt zich over een stevige bierkruik, gezegend door een heilige vader
Op de achtergrond maar duidelijk: gebalde vuist die een roos omklemt

Deze man draagt socialisme in het vaandel, is gek van vrouwen (of alleen deze?), rollebolt graag in het stro, vindt vrede in dit jonge lichaam, en drinkt graag een stevige pint.


En hij heeft ook goede boekensmaak, want deze exlibris siert 'De verliefde gevangene' van Cees Nooteboom.

Gloed

Image
Overvalt het ons niet allemaal? De blues, de sleur, de vermoeidheid? Tuurlijk wel. Enkele paragrafen in Het boek der rusteloosheid van Pessoa en ik ben er weer bovenop. Ook ik zal het nooit verder schoppen dan hulpboekhouder van mijn driften en verlangens. Maar zelfmedelijden als kunstvorm of levenskunst?

Toch, toch, soms kom je er niet zo makkelijk vanaf. Waar verschuilt zich dat plezier, die passie, die innerlijke drijfveer die alle twijfel doet verdampen? Die passie die hand in hand gaat met levenslust en de ontwikkeling van talent? Mijn god, als deze hulpboekhouder zijn lijstjes overloopt, is hij snel klaar.

Vanwaar deze mijmeringen bij daglicht? Dit openlijke en schaamteloze luchten van het verstofte hart? Het zal wel aan de lectuur van Gloed van Márai liggen. Een wondermooi en vooral wijs boek. "Je legt getuigenis af met je leven" en dies meer: zet je aan het denken. Jammer genoeg.

Nooit meer slapen

Image
Misschien wordt het nog grote liefde met W.F. Hermans. Bij Au pair strandde ik in het midden: teveel introspectie, te weinig actie. Niet verwonderlijk, zegt een van mijn vele ex-collega’s: jonger werk, je moet eens een van de grote drie proberen: De donkere kamer van Damocles, Tranen der acacia’s of Nooit meer slapen.


Die laatste is het geworden. En nee, het is nog geen liefde. Maar de fascinatie groeit. Dit boek blijft aan je ribben kleven. Opmerkelijk, want ik identificeerde me niet met de hoofdpersoon, ergerde me regelmatig. Maar identificatie hoeft dus helemaal niet. De taal van Hermans stuwt je voort en de ingenieuze structuur neemt je mee op een reis waar je zelf niet aan het stuur zit.

Wat ik ervan onthoud? Jouw ervaring is de mijne niet. En ook: Alles is mogelijk, maar niets loopt zoals je denkt, hoopt of verwacht.

Misschien herlees ik dit boek later nog eens. Maar eerst dus werk maken van die andere grote twee.