sociale spasmen

Zo'n hotelrestaurant is een beproeving. Al die koppeltjes en hun perfecte composure, hun fluisterstem en rechte rug, hun nonchalante of afgemeten pas richting rijkelijk buffet. Iedereen ziet iedereen - zonder te kijken. Ik verafschuw dat ik hun gezichten niet kan lezen. Waar hebben ze die neutrale houding opgescharreld? Jarenlang bureauwerk omringd door collega's? Een ijzeren zelfdiscipline als geneesheer of boekhouder? Ik kan me geen minuut stilhouden. Mijn nek trekt tegen, mijn bil jeukt, mijn benen wiebelen alle kanten op. Het is pas na een drietal dagen dat ik mijn sociale spasmen onder controle krijg. Vakantie is ook: vakantie van jezelf.



'Het terloopse raakt ons het meest' lees ik ergens in Thuis Schijven van Alan Bennett (toneelschrijver, scenarist, acteur, auteur), en net daarom hou ik zo van zijn dagboekaantekeningen. Waar hij inzoomt op een gebeurtenis, weet je dat er honderden andere - onbeschreven - voorgoed verdwenen zijn in de plooien van de vergankelijkheid. Ik kan schrijven over de vaardige hand en liefdevolle aanpak van deze hoteldame, en daarmee de beate glimlach van die andere naar het schimmenrijk verwijzen.

Het terloopse dat dit boek me aanreikt - ik kocht het vanwege de prachtige titel en coverfoto: een schijnbaar nietsdoen dat resulteert in een boek - zijn observaties die perfect aansluiten bij dit Kretenzische nu ("Het echte oplosmiddel voor de sociale barrières is de juiste dosis zelfrespect, een zekere ongedwongenheid. Sommige mensen voelen zich zo op hun gemak dat de wereld zich bij hen ook op zijn gemak voelt."), wondermooie gedenkwoorden over gestorven vrienden (over Russel Harty: "Na de soep schoof hij zijn bord van zich af. 'Nou, misschien is die soep voor Ivan Denisovitsj het hoogtepunt van de dag, maar ik word er niet warm of koud van'"), zijn lange verhaal over de vreemde verschijning miss Shepherd - die jarenlang bij hem op de oprit kampeerde -, de sociale afbraak van Mrs. Thatcher (hier mag de Griekse man het gelag betalen - de EU praat zonder schroom over werkweken van 6 dagen van 13 uur).
En natuurlijk zijn ook de vangflarden, de beschrijvingen van alledaagsheid, steden, reizen, gewoonten en dies meer verrukkelijke lectuur:
"Als ze op straat een Japanner tegenkomt prevelt ze soms (in het Japans): 'Ik zou graag uw teennagels willen knippen in de warmte van mijn eigen huis' - blijkbaar een standaardbinnenkomer in het Land van de Rijzende Zon. 'En werkt dat'? vraagt K. 'Zeker. Heel vaak wel.'" (27 september 1989)
Alan Bennett, ik had er nog nooit van gehoord, en toneel is niet mijn cup of tea. Maar schrijven kan hij als de beste. Heel leuk om op deze manier een blik te worden gegund in een tijds- en plaatsgewricht dat me onbekend is. Een versplinterde manier weliswaar, een kijkje door het sleutelgat. Net wat een dagboek moet zijn.

Mr Doom is er ook, zeg ik. Ik heb het over de barman die het hotelscript nu eens lekker niet volgt. Wat moet een barman eigenlijk doen? 'Servir et sourire' zegt mijn lief, maar deze jongeling vergast iedereen op een hatelijke blik en een tergend trage bediening. Wat suggereer je als cocktail? vraag ik tegen beter weten in. Nothing, zegt hij, gevolgd door een lach die alleen kamikazepiloten vertrouwd in de oren moet klinken. Maar het is niet persoonlijk hoor, ook de volgende die iets bestelt, krijgt de wind van voren: "You ask me or you order me?" De mens is niet meer dan zijn ervaringen. En werken in het toerisme is een uitputtingsslag. Zeker tevreden dat het seizoen bijna voorbij is? vraag ik aan de receptioniste. 'Nog 32 dagen' zegt ze vliegensvlug, alsof het aftellen al begon van bij de start. Nog 32 voorstellingen en La comédie humaine begint aan zijn winterslaap. 

(cursief: eigen reisnotities)

Comments

Popular posts from this blog

Crisis of transitie?

vreemde, hoopvolle dagen