Kunstenaars: verbazend solidair (met zichzelf)

Gelukkig is het plan van die extra belasting afgevoerd. En zullen bepaalde auteurs in plaats van een column meer, dus een column minder schrijven. (Ann De Craemer vandaag in De Morgen: "Als ik me wil ontspannen, dan schrijf ik niet." Qué?) Want eerlijk: het moet zijn dat ik zo een rechtse, neoliberale Vlaamse klootzak ben. Of een verrader zoals de van gezond verstand getuigende Kristien Hemmerechts. Want ook ik denk: mmm, zo’n gunsttarief voor kunstenaars, waar hebben die dat eigenlijk aan verdiend? Dat de regering enkele luttele centjes ging zoeken bij een kwetsbare groep: het was niet hun beste idee. Maar de reactie van die kwetsbare groep – de kunstenaars – leek me toch ook maar bedenkelijk.

Argument 1: we verdienen al zo weinig 

Tja, wiens fout is dat? Als je met 15% belasting nog altijd je boterham niet kunt verdienen, dan heb je een groot zakelijk probleem. Als ik zo vrij mag zijn: een succesvol kunstenaar is bovenal ook een succesvol zakenman, -vrouw. Het is nooit anders geweest, vraag maar eens aan collega’s die er wel in slagen om van hun pen, viool of penseel te leven. Werken, publiciteit, netwerken, mecenassen, werk om den brode: it’s all part of the job. Welkom in de realiteit. Of zijn kunstenaars kasplantjes die alleen in een warmgestookte serre gedijen terwijl de rest van de mensen buiten in de kou staat?

Argument 2: creativiteit is geen product als een ander

Kunst en cultuur, zo bleek, zijn producten die onze spirituele nood lenigen, die bijdragen aan het maatschappelijke debat, die ons een ontspannend moment bezorgen enzovoort enzoverder. Dat hun spirituele product de kern vormt van een materialistisch, kapitalistisch verhaal? Oeps, dat heb ik nergens gelezen of gehoord. De boekenuitgever wil winst maken. De krant wil adverteerders werven. De festivalorganisator wil in een dikke villa wonen. Wake up: kunst en cultuur zijn wel degelijk producten als een ander. Als die creativiteit tegemoetkomt aan een vraag, dan zal er ook een publiek voor zijn, en zal de kunstenaar kunnen leven van zijn/haar werk. Indien niet: bad luck. Als een schrijver maar 10% verdient op een boek, moet hij/zij (al dan niet via een belangenorganisatie) maar betere voorwaarden weten af te dwingen. Of andere manieren van uitgeven en promotie zoeken.

Argument 3: we zijn 24/7 kunstenaar

En dus kunnen we echt geen tijd doorbrengen met geestdodend werk (dat doet het klootjesvolk wel dat 35-45% belasting betaalt). Ahum? Komrij vertaalde. Grunberg was lange tijd garçon. Elsschot was zakenman. Is/was hun kunst daarbij slechter af? Kunstenaar zijn is misschien wel een 24/7-roeping, zelfs tegen een schamele 15% belasting lijkt het voor velen onmogelijk om er een 24/7-beroep van te maken. Eerlijk gezegd: het is wat het is. Volharding, uitzweten, initiatieven nemen, opdoffers incasseren, geluk, gezondheid, durf: al die factoren dragen bij aan het arbeidsgeluk van eenieder. De dédain, het zelfbeklag en de valse argumenten die ik de laatste dagen van deze beroepsgroep mocht aanschouwen en aanhoren waren veeleer ontluisterend en getuigden niet zozeer van maatschappelijk inzicht en betrokkenheid, als wel van een flinke scheut individualisme en egoïsme. Dat gezegd zijnde: nog liever een jammerende kunstenaar dan een cynische bankier. ;-)

Comments

Popular posts from this blog

Crisis of transitie?

vreemde, hoopvolle dagen