Posts

Showing posts from August, 2017
Image
“Jij bent een boer”, zegt mijn lief. Om er snel aan toe te voegen: “In de goede zin van het woord.” Zou ze bedoelen dat ik een verwoede strijd voer tegen de melkvee-industrie? Dat ik zorgzaam het land bewerk in de lente om te kunnen oogsten in het najaar? Dat ik mijn hond en kat in het voorbijgaan een liefdevolle aai geef waarna ik met mijn riek noest de mest der mensheid recycleer? Om er poëzie uit te persen en de vergankelijkheid te lijf te gaan?

Neen hoor. Mijn lief haalt de vergelijking van stal als ik weer eens mijn enigszins onbehouwen zelf ben. Ze roemt mijn eenvoud, mijn vermogen om het leven tegemoet te treden met gezond boerenverstand: we staan ervoor en we moeten erdoor. Vol vertrouwen de hand aan de ploeg slaand, oog hebbend voor dat korreltje aarde, die glinstering van het plantje in het avondlicht.

Zij weet, ik weet: daar is weinig van aan. Maar ik voel me gevleid. Als ik nooit een boer mag worden, maar het wel ben in de ogen van mijn geliefde, voelt het alsof ik meer da…

Julian Barnes - The noise of time: kunstenaars kneden met de scherpe klauwen van de macht

Image
‘We, the people’ denk ik dan. En ja, daar mag je gerust van in je broek schijten. Want hoeveel medeplichtigen heb je nodig vooraleer er zich een soortement dictatuur kan installeren in een land? Of volstaat technologie? Wapens? Hoeveel manieren bestaan er om mensen onder de knoet te houden? Om mensen het zwijgen op te leggen en hun gedwee hun ‘lot’ te laten ondergaan?

De hoofdpersoon in dit boek wordt al meteen geconfronteerd met een optie die weinig aan de verbeelding overlaat: de dood. Een opiniërend artikel in de Pravda, waarmee The Power zichzelf meteen een vrijgeleide geeft om ook deze mens te ‘zuiveren’. Maar die dood – zou het verkiesbaar zijn onder het Stalinregime? – komt er niet. Wat blijft: een constante dreiging en een gereduceerd leven, vol van angst en afweging.
Wat is moed en wat is lafheid? Kan je tegelijk buigen en toch een rechte rug behouden? In een expliciete maar beheerste en nooit dramatische taal, verkent Julian Barnes de grenzen van een hoofd vol bespiegeling…